ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

11

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

به خاطر مقام علمى والاى قانون فقط استادان دانشمند زمان را سزاوار تدريس آن مىدانستند و مورّخان ، استادانى را كه در تدريس آن به كمال رسيده بودند به طور ويژه به ثبت رسانده‌اند . يگانهء عصر شيخ مهذّب الدّين الدخوار « 1 » ( متوفّى 628 ه . / 1230 م . ) قسمتى از كتاب الملكى را نزد شيخ رضى الدّين رحبى خواند و چون در 579 ه . / 1182 م . فخر الدّين ماردينى به دمشق آمد براى تحصيل قانون به شاگردى او درآمد . فخر الدّين ماردينى به قانون سخت مسلّط بود و او را در تحقيق معانى آن بىنظير مىدانستند . خود فخر الدّين ماردينى جزئيات قانون را از امين الدوله ابن تلميذ آموخته بود و به نكات آن وقوف پيدا كرده بود . همچنين كمال الدّين حمصى ( متوفّى 612 ه . / 1215 م . ) كه پزشكى را نزد پزشك داناى عصر مانند شيخ رضى الدّين رحبى مىآموخت ، براى آموختن قانون به حضور حكيم قاضى بهاء الدّين ابى الثناء رسيد و پيش او قانون را تا علاج اسهال دماغى خواند . افضل الدّين الخونجى ( متوفّى 646 ه . / 1248 م . ) در تدريس كلّيّات قانون

--> ( 1 ) - شيخ مهذّب الدّين ابو محمّد عبد الرحيم بن على المعروف به الدخوار در دانش پزشكى يگانهء روزگار و دانشمند عصر خويش بود . او سخت مشغول درمان و درس و تدريس بود و تا اواخر عمرش در اين كارها بود . مورّخ مشهور پزشكى ابن ابى اصيبعه شاگرد اوست . الدخوار ابتدا در بيمارستان كبير دمشق به شغل كحّالى پرداخت و سپس به عنوان پزشك مخصوص الملك العادل ابو بكر بن ايّوب در درمان و معالجه شهرت فراوانى كسب كرد و موفّق به كسب جوايز باارزشى شد . او در 612 ه . با ملك العادل به مصر رفت و به پاداش معالجهء فرزندش الملك الكامل و اميران ديگر دربار به افسر الاطبّايى مصر منصوب شد . مسئوليت امتحان كردن كحّالان مصر نيز به او واگذار شد و فقط كسانى حقّ كحّالى داشتند كه او به آنان اجازه‌نامه عطا مىكرد . به خاطر نداشتن فرزند تمام دارايى و املاك خود را وقف مدرسه‌اى پزشكى كرده بود . طبق وصيّت او شرف الدّين بن على بن رحبى رئيس اين مدرسه شد . پس از وى اين وظيفه را حكيم بدر الدّين المظفّر ابن قاضى بعلبك انجام داد . الدخوار هشت كتاب به يادگار گذاشته است .